COP31’e Doğru Şehir Konuşmaları Serisinin "Kentler Küresel İklim Gündeminin Neresinde?" Başlıklı İlk Oturumu Tamamlandı
Programın açılış konuşmasında yerel yönetimlerin iklim eylemindeki stratejik önemini vurgulayan Marmara Belediyeler Birliği (MBB) Genel Sekreteri M. Cemil Arslan, iklim eylemi ve bilgi üretimi süreçlerinin merkezi yönetim, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplumun ortak sorumluluğu olduğunu ve çok düzeyli yönetişimin önemini vurguladı.
COP31 eylem gündeminde öne çıkan odak alanları doğrultusunda kentlerin iklim değişikliğine uyum kapasitesi, iklim finansmanı, adil dönüşüm, gençlerin iklim yönetişimindeki rolü, dayanıklı sağlık sistemleri, döngüsel ekonomi ve atık yönetimi gibi konuların farklı disiplinlerden uzmanların katkılarıyla ele alındığı “COP31’e Doğru Şehir Konuşmaları” serisinin ilk oturumunda, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansları'nın küresel iklim yönetişimindeki yeri ele alındı.
Küresel taahhütlerin yerel düzeyde uygulanmasında kentlerin üstlendiği rol, yerel iklim eyleminin önemi ve uluslararası iklim gündemi ile belediyelerin uygulama alanları arasındaki ilişkiye odaklanan oturumda Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Semra Cerit Mazlum, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) Taraflar Konferansı (COP) mimarisindeki tarihsel dönüşüme ve Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşecek COP31’in özgünlüğüne dikkat çekti. Prof. Dr. Semra Cerit Mazlum, iklim diplomasisinde yaşanan değişimi özetlerken geleneksel çok taraflı (multilateral) diplomatik yapının yerini, daha esnek ve çok paydaşlı (plurilateral) bir yapıya bıraktığını belirtti. COP31'in küresel iklim politikalarının sahada uygulanma derecesini belirleyecek bir “Mega COP” niteliği taşıdığını vurguladı. Konuşmasında küresel kentsel iklim ağlarının önemine değinen Mazlum, COP30’da kabul edilen ve çok düzeyli iklim eylemini teşvik eden “Global Mutirão” kararına atıfta bulundu. Adil geçiş süreçlerinde yerel yönetimlerin öneminin ve yerel iklim finansmanına erişimin kolaylaştırılması gerektiğinin altını çizdi. Ayrıca Türkiye’nin de dahil olduğu CHAMP (Yüksek Hedefli Çok Düzeyli Ortaklıklar Koalisyonu) girişiminin yerel yönetimlerin önceliklerini ulusal planlara entegre etmede kritik bir koalisyon olduğunu belirtti.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Prof. Dr. Ayşen Erdinçler, yerel yönetimlerin iklim krizindeki rolünü kentsel ölçek bağlamında İstanbul örneği ve somut veriler üzerinden değerlendirdi. Kentlerin emisyon üretimindeki payının büyüklüğüne dikkat çeken Erdinçler, İstanbul’a ait güncel sera gazı envanter verilerini katılımcılarla paylaştı. Bu kapsamda İstanbul’da kişi başına düşen sera gazı emisyon miktarının 3,1 ton CO₂ eşdeğeri olduğunu belirten Erdinçler, kentteki emisyonlarda en büyük payı %64 ile enerji sektörünün aldığını, bu sektörü yıllara bağlı olarak %27 ile %31 arasındaki oranlarla ulaşım sektörünün takip ettiğini ve atık sektörünün ise %4 ile %9 arasında bir katkı sunduğunu ifade etti. İklim değişikliğine uyum ve sera gazı azaltım hedeflerine ulaşmada çok düzeyli yönetişimin önemini vurgulayan Prof. Dr. Erdinçler, geri dönüşüm ve sıfır atık anlayışının kurumsallaşmasıyla emisyonların ciddi oranda azaltılabileceğini ifade etti. Bu dönüşümün ancak merkezi yönetim, yerel yönetim ve sivil toplum unsurlarını kapsayan çok yönlü bir yönetişim mekanizması ile mümkün olabileceğini sözlerine ekledi.
Bursa Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Dr. Ahmet Cihat Kahraman, COP31 sürecinde kentlerin iklim yönetişiminde giderek artan rolüne vurgu yaptı. Konuşmasında İklim Acil Durumu, Kentsel Fırsat Raporu’nda (Climate Emergency, Urban Opportunity) atıfta bulunarak kentlerde ihtiyaç duyulan toplam sera gazı emisyon azaltımının yaklaşık %28'inin doğrudan yerel yönetimlerin imar, yerel ulaşım ve atık yönetimi gibi yetki ve sorumluluk alanındaki politikalarla gerçekleştirilebileceğini belirtti. Ayrıca merkezi yönetimler, özel sektör ve diğer paydaşlarla kurulacak güçlü iş birlikleri ve çok düzeyli ortaklıklar sayesinde kentlerin küresel sera gazı emisyon azaltımına olan katkısının %40 seviyesine kadar çıkabileceğini sözlerine ekledi. Şehirlerin ilan ettikleri iklim taahhütlerini hayata geçirmelerinin, küresel sıcaklık artışının 1,5 °C sınırında tutulması hedefine önemli bir katkı sağlayacağını belirterek iklim krizinin geleceğe dair bir risk senaryosu olmaktan çıkıp acil ve çok düzeyli yönetişim gerektiren güncel bir konu olduğunun altını çizdi. Kentlerin iklim taahhütlerini projelere dönüştürebilmesi için finansman mekanizmalarına erişimin hayati önem taşıdığını ifade edildiği oturumda kentlerin iklim değişikliği karşısındaki dayanıklılığını artırmak için birlikte öğrenmeye, birlikte üretmeye ve ortak çözümler geliştirmeye yönelik platformların ve ağların önemi vurgulandı. Kentlerde iklim dönüşümünü hızlandırmak için önemli bir fırsat niteliği taşıyan süreçte kentlerin iklim gündeminin merkezinde yer alması gerektiği belirtildi.
"COP31’e Doğru Şehir Konuşmaları" serisinin ikinci programı "Taahhütten Eyleme Yerelde İklim Finansmanı" başlığı ile 23 Temmuz 2026 tarihinde MBB Hızır Bey Çelebi Salonu’nda gerçekleştirilecek. Link aracılığıyla kayıt olabilirsiniz.
