COP31’e Giderken Yerel Yönetimler İçin İklim Uyumu ve Adaleti Öğrenme Programı
Türkiye'nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek COP31 sürecinde yerel yönetimlerin üstleneceği rolü güçlendirmeyi hedefleyen program, üniversiteler, uluslararası araştırma kuruluşları ve bağımsız uzmanlardan oluşan geniş bir eğitmen kadrosuyla hayata geçirildi.
Programın ilk gününde, küresel iklim rejimi ve ulusal politika çerçeveleri yerel yönetimler perspektifinden ele alındı. Prof. Dr. Doğan Dursun’un eğitmenliğinde yürütülen oturumda İklim Kanunu ve ilgili mevzuat, 12. Kalkınma Planı, Ulusal Katkı Beyanı (NDC), Paris Anlaşması ve COP süreçlerinde yerel yönetimlerin rolü belediyelerin yetki ve sorumluluk alanlarıyla ilişkilendirilerek değerlendirildi. Ardından, Yerel İklim Eylemi için AB Ortaklığı Projesi’nde Proje Yöneticisi olarak görev yapan Ali Cem Deniz tarafından yürütülen oturumda Yerel İklim Değişikliği Eylem Planı süreçleri, sera gazı envanteri hazırlanması, azaltım hedeflerinin belirlenmesi, etkilenebilirlik ve risk analizi metodolojileri, uyum ve azaltım politikalarının sektörel tasarımı ile YİDEP’in izleme ve değerlendirme mekanizmaları kapsamlı biçimde ele alındı; SECAP süreci ile YİDEP ilişkisi üzerinden veri temelli planlama araçlarının sosyal kalkınma ve eşitlik perspektifiyle nasıl bütünleştirilebileceği tartışıldı. Günün devamında, Institute of Development Studies’te araştırmacı olarak görev yapan Dr. Dolf te Lintelo, iklim değişikliğinin farklı toplumsal gruplar üzerindeki eşitsiz etkilerini ele aldı; düşük gelir grupları, göçmenler, gençler ve kırılgan mahallelerin iklim risklerine maruziyeti üzerinden kanıta dayalı politika geliştirme yaklaşımını uluslararası örneklerle değerlendirdi.
İlk günün sonunda Mekânda Adalet Derneği (MAD) iş birliği ve Postane ev sahipliğinde gerçekleştirilen saha ziyaretinde, iklim adaleti yaklaşımının kentsel ölçekteki somut karşılıkları yerinde incelendi. Ziyaret kapsamında Mekânda Adalet Derneği’nin iklim adaleti programı tanıtılırken, MAD ile Maltepe Belediyesi ortaklığında yürütülen “Yurttaş Bilimiyle Sıcak Dalgalarına Karşı Kentsel Dayanıklılığı Artırmak” projesi üzerinden veri üretimi, ölçüm araçları ve yerel yönetimlerle kurulan iş birliği modelleri paylaşıldı. Ziyaretin devamında Postane’nin iklim ve ekoloji duyarlı yaklaşımıyla geliştirdiği mekansal model tanıtıldı ve katılımcılar mekânı yerinde deneyimleme fırsatı buldu.
İklim politikalarının sosyal boyutuna odaklanan ikinci günde, Dr. Nuran Talu tarafından yürütülen oturumlarda adil dönüşüm yaklaşımı savunmasız grupların korunması, emek ve geçim kaynaklarının güvence altına alınması, yerel düzeyde sosyal koruma mekanizmaları ve iklim adaleti perspektifi çerçevesinde ele alındı. Aynı gün gerçekleştirilen bir diğer oturumda ise iklim değişikliğinin cinsiyet temelli etkileri; cinsiyete duyarlı veri ve analiz, kadınların yerel iklim eylem planlama süreçlerindeki rolü, toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme ve finansman ile afet ve kriz süreçlerinde toplumsal cinsiyet eşitliği başlıkları üzerinden değerlendirildi.
Programın son bölümünde gerçekleştirilen iyi uygulama panelinde, belediyeler ile özel sektör temsilcileri bir araya gelerek iklim adaleti yaklaşımını uygulamaya dönüştüren deneyimlerini paylaştı. Program boyunca katılımcı belediyelere de söz verilerek farklı yerel uygulamalar görünür kılındı; böylece program, tek yönlü bir eğitim sürecinin ötesine geçerek karşılıklı öğrenmeye dayalı bir bilgi paylaşım alanı sundu.
COP31 sürecinde benimsenen diyalog, uzlaşı ve aksiyon ilkeleriyle örtüşen bu program, üye belediyelerimizin iklim politikalarını daha kapsayıcı, ölçülebilir ve adaletli biçimde tasarlamalarına katkı sunmayı amaçlamaktadır.
