Birlik Tüzüğü’nde ve Birlik Stratejik Planı’nda (2006-2010) Birliğin çalışma alanı ve temel görevleri şöyle tanımlanmıştır:
- Marmara Bölgesi’nin sürdürülebilir ve dengeli gelişmesi için üye belediyeler arasında işbirliğini ve bilgi alışverişini sağlamak.
- Marmara Bölgesi’nin doğal ve kültürel değerlerinin korunması için üye belediyelerin faaliyetlerini desteklemek, teşvik etmek.
- Demokratik, katılımcı, saydam, hesap verebilir, insan hak ve özgürlüklerini esas alan bir yerel yönetim anlayışının yerleşmesi ve yaygınlaşması için çaba göstermek.
- Şehirciliğin ve belediyeciliğin temel alanlarında üye belediyelerin seçilmiş temsilcilerine ve personeline sürekli eğitim hizmeti vermek.
- Üye belediyelerin yurttaşlara daha kaliteli hizmet vermelerini sağlamak için hizmet kapasitelerini geliştirici nitelikte çalışmalar yapmak, danışmanlık hizmeti sunmak.
- Üye belediyeleri çeşitli platformlarda temsil etmek, onların sesi olmak, hak ve çıkarlarını savunmak.
- Belediyeleri ilgilendiren hukuki ve idari düzenlemeler konusunda görüş oluşturmak ve lobi faaliyetinde bulunmak,
- Avrupa Birliği’ne katılım müzakerelerinde üyelerinin AB müktesebatına uyum sağlamalarını temin edici çalışmalara katılmak ve katkıda bulunmak.
Bir kamu tüzel kişisi ve yerel yönetim kuruluşu olan Birlik, tüzüğünde belirtilen çalışma alanlarında belediyelerin sahip olduğu yetki ve imtiyazlara sahiptir. Birlik, üye belediyelerin yetki devrettiği alanlarda, üyelerini temsil etme ve onlara ortak hizmet sunma yetkisine sahiptir.
İşbirliği İmkânları
Marmara Belediyeler Birliği, Türkiye, Avrupa ve dünyadaki yerel yönetim birlikleri, belediyeler, yerel ve bölgesel platformlar ile işbirliğini geliştirmeyi hedeflemektedir. Birliğimiz, amaçları doğrultusunda çeşitli alanlarda ortak çalışmalar yapmaya açıktır ve şu tür alanlarda ortak çalışmalar ve işbirliği yapabiliriz:
- Demokrasi ve insan hakları alanlarında yerel ve bölgesel yönetimlerin rolü ve etkinliğini arttırıcı çalışmalar,
- Şehirler ve yurttaşlar diplomasisinin gelişmesi için ortak faaliyetler,
- Yerel ve bölgesel yönetim modelleri hakkında ortak araştırmalar ve faaliyetler,
- Çevre ve sürdürülebilir gelişme alanlarında yerel ve bölgesel yönetimlerin rolü ve etkinliğini artırıcı çalışmalar,
- Yerel ve bölgesel yönetim platformları ve birlikleri ile işbirliği ve bunlara katılım,
- Üye belediyelerimizin diğer ülke belediyeleriyle kardeş şehir ilişkilerinin kurulması ve geliştirilmesi,
- Turizmin geliştirilmesi, tarihi ve kültürel varlıkların korunmasına yönelik çalışmalar,
- AB ve uluslararası finansman kaynaklarından desteklenen ortak projeler ve araştırmalar,
- Bu amaçlarla ulusal ve uluslararası konferans, seminer, çalıştay vb… programlar düzenlenmesi
Birliğin Gelirleri
Birliğin temel gelir kaynağı, üye belediyelerinin ödedikleri “katılma payları”dır. Bunun dışında, üye belediyelere sunulan hizmet karşılıkları, Birlik tarafından yürütülen projelerden elde edilen gelirler, Birlik ortaklık gelirleri, ulusal ve uluslararası fonlardan sağlanan proje gelirleri, yardımlar ve bağışlar yoluyla elde edilen gelirler, diğer gelir kaynaklarını oluşturmaktadır.
Birliğe Üyelik
Birliğin (coğrafî) faaliyet alanındaki illerin sınırları içinde yer alan belediyeler, belediye meclislerinin Birlik Tüzüğü’nü kabul ederek alacakları katılma kararının, Birlik Meclisi tarafından kabulü ile Birliğe üye olurlar. Birliğe üyelik isteğe bağlıdır.